Hàng hóa thứ cấp là gì? So sánh hàng hoá thường và thứ cấp

8681 lượt xem

Bạn đang tự hỏi hàng hóa thứ cấp là gì và liệu xu hướng này đang “hot trend” như thế nào trong tiêu dùng hiện nay? Thật thú vị khi biết rằng, trong năm 2024, tổng mức bán lẻ hàng hóa tại Việt Nam đạt 6.391 ngàn tỷ đồng, tăng 9% so với 2023, nhưng lượng tiêu thụ mì ăn liền, một điển hình hàng hóa thứ cấp lại giảm mạnh, phản ánh rõ thay đổi trong hành vi theo thu nhập. Trong bài viết này, Vận tải Trung Tín sẽ giúp bạn hiểu rõ khái niệm, ví dụ cụ thể và tác động thú vị từ hàng hoá thứ cấp (inferior goods) đến thị trường, một chủ đề đang được quan tâm và nghiên cứu rất nhiều trong giới học kinh tế và marketing hiện nay.

Nội Dung

Tìm hiểu đôi nét về hàng hóa thứ cấp

Hàng hóa thứ cấp
Hàng hóa thứ cấp là loại hàng hóa có nhu cầu giảm khi thu nhập của người tiêu dùng tăng

Định nghĩa

Hàng hoá thứ cấp (inferior goods) là những sản phẩm mà nhu cầu tiêu dùng giảm khi thu nhập tăng. Nghe thì hơi ngược đời, nhưng điều này phản ánh rất rõ thực tế: khi đời sống khá lên, người ta thường chuyển sang tiêu dùng hàng cao cấp hoặc hàng thay thế chất lượng hơn. Đây là một trong những khái niệm cốt lõi trong kinh tế vi mô, thường được phân tích trong mối liên hệ với thu nhập và độ co giãn cầu theo thu nhập.

Ví dụ về hàng hóa thứ cấp

Một vài ví dụ điển hình ở Việt Nam:

  • Mì gói: Khi thu nhập tăng, người tiêu dùng chuyển sang dùng cơm nhà, đồ tươi hoặc thức ăn nhanh.
  • Xe buýt công cộng: Nhiều người chọn xe máy, ô tô riêng khi kinh tế khấm khá hơn.
  • Nước có ga giá rẻ, quần áo chợ, mỹ phẩm trôi nổi: Đều là những mặt hàng dễ bị thay thế khi điều kiện tài chính tốt lên.

Nguyên nhân chính là do sự thay đổi tình trạng kinh tế xã hội của người tiêu dùng hoặc do sự cải thiện về chất lượng cuộc sống khi người dân có mức thu nhập cao hơn.

Hàng hóa thứ cấp và hành vi của người tiêu dùng

Nhu cầu đối với hàng hóa kém chất lượng thường được quy định bởi hành vi của người dùng và nhu cầu đối với hàng hóa thứ cấp tăng chủ yếu là do những người có thu nhập thấp thúc đẩy hoặc khi nền kinh tế suy thoái.

Khi nền kinh tế suy thoái, thu nhập giảm, hàng hóa thứ cấp có thể có nhu cầu cao hơn và các siêu thị có thể sẽ bán được nhiều hàng hóa rẻ hơn. Tuy nhiên, thu nhập tăng có thể sẽ dẫn đến giảm nhu cầu đối với hàng hóa thứ cấp và các công ty sẽ tăng cung cấp các loại hàng hóa thay thế có chất lượng tốt hơn.

Hàng hóa thứ cấp ảnh hưởng thế nào đến thị trường?

Trong nền kinh tế, hàng hoá thứ cấp đóng vai trò như một chỉ báo sức khỏe tiêu dùng. Khi nhu cầu đối với chúng tăng đột biến, điều đó có thể phản ánh sự suy giảm thu nhập, khủng hoảng kinh tế hoặc biến động chi tiêu. Từ đó, cả nhà sản xuất và đơn vị logistics đều cần điều chỉnh chiến lược – từ việc phân bổ hàng hóa, kênh phân phối cho đến lựa chọn hình thức vận chuyển phù hợp từng vùng miền.

Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê năm 2024, mức tiêu thụ mì ăn liền ở Việt Nam giảm 8,7% so với năm trước, trong khi doanh số ngành thực phẩm tươi sống tăng 12,5%. Một minh chứng sống động cho sự thay đổi hành vi tiêu dùng và tác động trực tiếp đến vận hành chuỗi cung ứng và lưu chuyển hàng hóa trên toàn quốc.

Xem thêm: Tại sao hàng hóa sức lao động là loại hàng hóa đặc biệt?

Tìm hiểu đôi nét về hàng hóa thông thường

Hàng hóa thông thường
Hàng hóa thông thường là loại hàng hóa có cầu tăng khi thu nhập của người dân và sức mua tăng lên

Trong đời sống tiêu dùng, bạn có bao giờ để ý rằng khi thu nhập tăng, bạn thường chọn mua sản phẩm chất lượng hơn, đa dạng hơn? Đó chính là lúc khái niệm hàng hoá thông thường trở nên cực kỳ quan trọng trong phân tích hành vi tiêu dùng, đặc biệt với những ai đang học kinh tế hoặc làm trong ngành phân phối, logistics Bắc Nam như Trung Tín.

Định nghĩa

Hàng hóa thông thường trong tiếng anh là Normal Good là hàng hóa có nhu cầu tăng khi thu nhập của người tiêu dùng tăng lên, hàng hóa thông thường sẽ không đề cập đến chất lượng. Nó đề cập đến mức độ đối với nhu cầu hàng hóa đó khi tăng hoặc giảm thu nhập. Hay có thể nói theo cách khác, nếu như lương tăng thì nhu cầu đối với hàng hóa thông thường sẽ tăng và ngược lại, lượng giảm hoặc bị sa thải sẽ dẫn đến giảm nhu cầu hàng hóa thông thường.

Ví dụ về hàng hoá thông thường

Một số ví dụ gần gũi tại Việt Nam gồm:

  • Thịt cá tươi sống thay cho đồ hộp.
  • Sữa tươi, nước trái cây đóng chai thay cho nước lọc thông thường.
  • Đồ gia dụng có thương hiệu thay vì hàng không rõ nguồn gốc.
  • Dịch vụ vận chuyển nhanh và an toàn thay cho hình thức gửi hàng chậm, không kiểm soát.

Các ví dụ này không chỉ giúp sinh viên kinh tế hiểu rõ hơn về độ co giãn cầu theo thu nhập, mà còn rất cần thiết trong ngành phân phối – tiêu dùng nội địa.

Hàng hóa thông thường và hành vi của người tiêu dùng

Theo thống kê của Tổng cục Thống kê, trong năm 2024, chi tiêu cho thực phẩm tươi sống và hàng tiêu dùng có thương hiệu tăng 11,3% so với năm trước. Điều này phản ánh sự thay đổi rõ rệt về ưu tiên tiêu dùng của người dân khi mức sống được cải thiện. Người tiêu dùng hiện đại không chỉ mua để có, mà còn mua để tốt hơn.

Chính vì vậy, trong ngành vận chuyển hàng hoá Bắc Nam, chúng tôi tại Vận Tải Trung Tín luôn theo dõi sát sao xu hướng tiêu dùng này, nhằm đảm bảo mỗi chuyến hàng, dù là sữa hữu cơ, máy lọc nước hay mỹ phẩm chính hãng, đều được vận chuyển đúng nhu cầu, đúng thời điểm và đến đúng tay người tiêu dùng.

Phân biệt hàng hóa thông thường với hàng hóa thứ cấp

Phân biệt hàng hóa thông thường với hàng hóa thứ cấp

Trong hành vi tiêu dùng, việc phân biệt giữa hàng hóa thông thường và hàng hóa thứ cấp đóng vai trò rất quan trọng, nhất là khi bạn đang phân tích nhu cầu thị trường hoặc lên kế hoạch phân phối hàng hóa Bắc Nam hiệu quả.

Điểm giống nhau là cả hai đều thuộc nhóm hàng tiêu dùng và đều phản ánh mối liên hệ với thu nhập của người tiêu dùng. Tuy nhiên, điểm khác biệt cốt lõi nằm ở cách người ta phản ứng khi thu nhập thay đổi:

Hàng hóa thông thường: Nhu cầu tăng lên khi thu nhập tăng. Ví dụ: thịt cá tươi, sữa tươi, mỹ phẩm chính hãng, người tiêu dùng sẵn sàng chi trả nhiều hơn khi có thu nhập cao hơn.

Hàng hóa thứ cấp: Ngược lại, khi thu nhập giảm, nhu cầu với các sản phẩm như mì gói, xe buýt công cộng, hàng chợ lại tăng lên do tính kinh tế và tiện dụng.

Theo số liệu 2024 từ Nielsen Việt Nam, 74% người tiêu dùng đô thị sẵn sàng chuyển từ hàng thứ cấp sang hàng thương hiệu khi thu nhập cải thiện, một tín hiệu quan trọng để các doanh nghiệp tối ưu quy trình vận chuyển và phân phối theo từng vùng thu nhập.

Kết luận

Hàng hoá thứ cấp là một khái niệm quan trọng trong kinh tế học, phản ánh rõ mối quan hệ giữa thu nhập và hành vi tiêu dùng. Khi thu nhập giảm, nhu cầu với các mặt hàng như mì gói, xe buýt công cộng hay quần áo giá rẻ có xu hướng tăng lên, điều này giúp các nhà kinh doanh và marketer nắm bắt đúng xu hướng thị trường.

Việc hiểu rõ khái niệm hàng hoá thứ cấp không chỉ giúp bạn phân biệt với hàng thiết yếu hay hàng cao cấp, mà còn là nền tảng để phân tích nhu cầu tiêu dùng và hoạch định chiến lược kinh doanh thông minh hơn.

Bài viết liên quan